Wat gebeurt er met je lichaam als je 30 dagen lang geen suikerhoudende dranken drinkt?

Voor veel mensen is het vervangen van suikerhoudende dranken door water of andere ongezoete dranken een praktische manier om de inname van toegevoegde suikers en calorieën te verminderen. Over een periode van 30 dagen zijn de meest aannemelijke voordelen onder meer een verminderde blootstelling van de tanden aan suiker en zuur, minder sterke stijgingen van de glucosespiegel na het drinken, en – als de wegbezochte calorieën niet elders worden aangevuld – een lichte afname van het lichaamsgewicht.

De effecten lopen van persoon tot persoon sterk uiteen. Veranderingen in slaap, stemming, energie, huid, eetlust en lichaamsgewicht hangen af van hoeveel suikerhoudende dranken iemand voorheen dronk, of die dranken cafeïne bevatten, waarmee ze worden vervangen, en de overige aspecten van iemands voedingspatroon en levensstijl.

Een proefperiode van 30 dagen kan daarom nuttig zijn, maar mag niet worden beschouwd als een ontgiftingsprogramma of een gegarandeerde manier om af te vallen.

Wat valt er onder de noemer ‘suikerhoudende drank’?

Onder met suiker gezoete dranken vallen over het algemeen dranken waaraan suiker is toegevoegd, zoals:

• gewone frisdranken;
• gezoete ijsthee;
• talrijke energiedrankjes;
• gearomatiseerde koffiesoorten en gezoete lattes;
• vruchtendranken en punch;
• talrijke sportdranken;
• gezoete water met smaakstoffen.

Honderd procent vruchtensap vormt een aparte categorie, omdat er doorgaans geen suiker aan is toegevoegd. Toch bevat sap vrije suikers in een vorm die snel door het lichaam wordt opgenomen en die minder verzadigt dan heel fruit. In richtlijnen op het gebied van volksgezondheid wordt daarom over het algemeen aanbevolen om de porties sap klein te houden, in plaats van sap te beschouwen als een onbeperkte vervanging voor water.

Melk bevat ook van nature voorkomende suiker in de vorm van lactose, maar ongezoete melk wordt doorgaans niet aangemerkt als een met suiker gezoete drank.

Waarom het belangrijk kan zijn om de consumptie van suikerhoudende dranken te verminderen

Suikerhoudende dranken kunnen een aanzienlijke hoeveelheid suiker en energie leveren zonder hetzelfde verzadigingsgevoel te geven als veel vaste voedingsmiddelen. Omdat mensen dit niet altijd compenseren door later minder te eten, kan regelmatige consumptie de totale energie-inname verhogen.

Uit prospectieve studies en gerandomiseerde onderzoeken blijkt dat er een verband bestaat tussen de consumptie van met suiker gezoete dranken en gewichtstoename. Het verminderen of vervangen van deze dranken levert over het algemeen bescheiden – en geen spectaculaire – voordelen op voor het lichaamsgewicht.

Uit een overzichtsstudie uit 2024 van observationele meta-analyses bleek dat een hogere consumptie van met suiker gezoete dranken in verband werd gebracht met een reeks negatieve gezondheidsuitkomsten. Het sterkste bewijs betrof uitkomsten zoals diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Deze bevindingen zijn belangrijk, maar observationele verbanden bewijzen niet dat suikerhoudende dranken op zichzelf de oorzaak waren van elke gerapporteerde aandoening. Voeding, lichaamsbeweging, inkomen, roken, slaap en andere factoren kunnen deze verbanden gedeeltelijk beïnvloeden.

De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt aan om de inname van vrije suikers onder de 10% van de totale energie-inname te houden en geeft aan dat een verlaging van de inname tot onder de 5% extra voordelen kan opleveren, met name voor de tandgezondheid. Onder „vrije suikers” vallen zowel toegevoegde suikers als suikers in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtensapconcentraten. Suikers die van nature in onbewerkte groenten en fruit voorkomen, vallen hier niet onder.

De American Heart Association adviseert om de inname van toegevoegde suikers te beperken tot maximaal ongeveer 6% van de dagelijkse calorie-inname. De vaak genoemde praktische richtwaarden bedragen ongeveer 25 gram per dag voor de meeste vrouwen en 36 gram per dag voor de meeste mannen. Dit zijn richtlijnen op bevolkingsniveau, geen individuele medische voorschriften.

Wat je misschien opvalt tijdens een proefperiode van 30 dagen

Lagere calorie-inname

Het meest directe effect treedt op wanneer een calorierijke drank wordt vervangen door een drankje dat weinig of geen energie bevat.

Als je bijvoorbeeld één drankje per dag met 140 calorieën zou vervangen, zou dat over een periode van 30 dagen ongeveer 4.200 calorieën opleveren. Die berekening betekent echter niet dat iemand daardoor per se een voorspelbare hoeveelheid gewicht zal verliezen. Eetlust, vochtbalans, lichaamsbeweging, stofwisseling en compenserend eetgedrag zijn allemaal van invloed op het resultaat.

Uit klinische onderzoeken blijkt dat het vervangen van met suiker gezoete dranken door calorievrije alternatieven op termijn kan leiden tot een kleine gemiddelde afname van het lichaamsgewicht of de BMI. Een systematische review van gerandomiseerde onderzoeken rapporteerde een gemiddeld BMI-verschil op lange termijn van ongeveer 0,31 kg/m² ten gunste van het vervangen van de bestaande consumptie van met suiker gezoete dranken door calorievrije dranken. Het voordeel nam doorgaans af nadat de interventie was beëindigd, wat benadrukt dat blijvende gewoontes belangrijker zijn dan slechts één maand.

Veranderingen in de bloedglucose

Suikerhoudende dranken worden snel gedronken en opgenomen, waardoor ze een relatief snelle stijging van de bloedglucose kunnen veroorzaken. Door ze te vervangen door water of ongezoete dranken kunnen deze schommelingen in de bloedglucose na het drinken worden verminderd, vooral bij mensen die voorheen grote hoeveelheden dronken.

Het effect zal niet voor iedereen hetzelfde zijn. Het hangt af van de drank, de portiegrootte, of deze samen met voedsel wordt genuttigd, de insulinegevoeligheid, het gebruik van medicijnen en andere factoren.

Een continue glucosemonitor of een glucosemeter voor thuisgebruik kan dagelijkse schommelingen relatief snel weergeven. Hemoglobine A1C verandert langzamer, omdat de test een beeld geeft van de gemiddelde blootstelling aan glucose over de afgelopen twee tot drie maanden. Een experiment van 30 dagen kan invloed hebben op de A1C-waarde, maar dit is geen volledige beoordelingsperiode voor de A1C-waarde.

Mensen met diabetes die insuline of bloedsuikerverlagende medicijnen gebruiken, moeten hun waarden in de gaten houden en hun arts raadplegen als een ingrijpende verandering in het voedingspatroon herhaaldelijk tot lage of onverwacht afwijkende bloedsuikerwaarden leidt.

Lichaamsgewicht

Sommige mensen vallen een beetje af nadat ze suikerhoudende dranken uit hun dieet hebben geschrapt, vooral als ze die voorheen dagelijks dronken en de calorieën niet vervangen door tussendoortjes, alcohol, grotere maaltijden of andere calorierijke dranken.

Anderen merken misschien weinig of geen verandering gedurende een maand. Dat betekent niet dat de verandering zinloos was: het verminderen van toegevoegde suiker en herhaalde tandheelkundige behandelingen kan nog steeds gunstig zijn.

De dagelijkse weegresultaten worden ook beïnvloed door vochtbalans, natriuminname, de darminhoud, de menstruatiecyclus en andere kortetermijnfactoren. Wekelijkse gemiddelden geven doorgaans een beter beeld dan afzonderlijke metingen.

Tandgezondheid

Door minder suikerhoudende en zure dranken te drinken, wordt het aantal keren dat de tanden worden blootgesteld aan fermenteerbare suiker en zuur onmiddellijk verminderd.

Mondbacteriën breken suikers af en produceren zuren die bijdragen aan de demineralisatie van het glazuur en het ontstaan van tandcariës. Veel frisdranken zijn bovendien zelf zuur. De frequentie speelt een rol: herhaaldelijk nippen aan een zoete of zure drank gedurende enkele uren kan schadelijker zijn dan het drinken van dezelfde hoeveelheid bij een maaltijd.

Bestaande gaatjes verdwijnen niet na 30 dagen, maar door de blootstellingsfrequentie te verminderen kan het blijvende risico worden verlaagd. Water – met name gefluorideerd water, indien beschikbaar – is over het algemeen de beste dagelijkse drank voor een gezond gebit.

Eetlust en energie

Sommige mensen geven aan dat hun eetlust of energieniveau stabieler is geworden nadat ze suikerhoudende dranken hebben vervangen, maar het gangbare idee van een universele „suikerpiek gevolgd door een suikerdip“ is te simplistisch.

Hoe iemand hierop reageert, hangt af van de glucoseregulatie, de inname van cafeïne, slaap, de samenstelling van de maaltijd, verwachtingen en tal van andere factoren. Het is daarom juister om te zeggen dat het vermijden van snel opneembare suikers sommige mensen kan helpen merkbare schommelingen te voorkomen, in plaats van een specifiek energiepatroon te beloven.

Slaap

Het stoppen met het drinken van suikerhoudende dranken leidt niet automatisch tot een betere slaap. Een eventuele verbetering kan deels of grotendeels te danken zijn aan het verminderen van cafeïne, vooral wanneer de eerder gedronken dranken bestonden uit cola, energiedrankjes, gezoete koffie of cafeïnehoudende thee die later op de dag werden gedronken.

Iemand die stopt met het drinken van een cafeïnevrije zoete drank, mag niet dezelfde effecten op de slaap verwachten als iemand die ’s avonds stopt met het drinken van cafeïnehoudende energiedrankjes.

Stemming

Uit onderzoek is gebleken dat er een verband bestaat tussen de regelmatige consumptie van suikerhoudende dranken en depressie, maar een groot deel van dit bewijs is gebaseerd op observatiestudies. Hieruit kan niet worden geconcludeerd dat het stoppen met het drinken van suikerhoudende dranken direct of snel tot een verbetering van de stemming leidt.

Het humeur kan indirect verbeteren als de verandering bijdraagt aan een betere nachtrust, stabielere dagelijkse routines, meer tandgezondheid of vooruitgang bij het bereiken van persoonlijke gezondheidsdoelen. Omgekeerd kan er tijdens de eerste paar dagen sprake zijn van prikkelbaarheid of een somber humeur als iemand tegelijkertijd afkickt van cafeïne.

Aanhoudende depressie, ernstige angst of grote stemmingswisselingen mogen niet uitsluitend worden behandeld door de drankkeuze aan te passen, maar vereisen een professionele beoordeling.

Huid

Het bewijs met betrekking tot huidveranderingen is minder eenduidig dan het bewijs met betrekking tot calorie-inname, gewicht of tandgezondheid.

Een voedingspatroon met een hoge glycemische index kan bij sommige mensen acne verergeren, en het verminderen van een belangrijke bron van snel opneembare suiker kan helpen als onderdeel van een bredere aanpassing van het voedingspatroon. Het schrappen van suikerhoudende dranken alleen is echter geen garantie voor een zuiverdere huid, en het kan langer dan 30 dagen duren voordat er een merkbare verbetering optreedt.

Beweringen dat één maand zonder suikerhoudende dranken huidveroudering of collageenglycatie zichtbaar zou tegengaan, worden niet voldoende onderbouwd om als een te verwachten resultaat te kunnen presenteren.

Wat er de eerste paar dagen kan gebeuren

Er bestaat geen medisch vastgesteld week-voor-week-schema dat voor iedereen geldt.

Iemand die stopt met het drinken van suikerhoudende dranken zonder cafeïne, kan vooral last krijgen van verlangens die voortkomen uit gewenning. Iemand die plotseling stopt met het drinken van cafeïnehoudende cola, energiedrankjes, koffiedranken of thee, kan ook last krijgen van ontwenningsverschijnselen van cafeïne, waaronder:

• hoofdpijn;
• vermoeidheid;
• prikkelbaarheid;
• verminderde waakzaamheid;
• concentratieproblemen;
• tijdelijke stemmingswisselingen.

Deze symptomen moeten niet automatisch worden aangeduid als ‘suikerontwenning’. In veel gevallen is cafeïneontwenning de aannemelijker verklaring.

Voor mensen die grote hoeveelheden cafeïne consumeren, kan het gemakkelijker zijn om de cafeïne-inname geleidelijk te verminderen en tegelijkertijd toegevoegde suiker te schrappen. Zo kan bijvoorbeeld een gezoete cafeïnehoudende drank eerst worden vervangen door een ongezoete cafeïnehoudende drank, waarna de cafeïne-inname desgewenst geleidelijk kan worden afgebouwd.

Suikerhoudende dranken in hun context

De exacte voedingswaarde van een drank varieert per merk, productvariant, land, portiegrootte en de keuzes die tijdens de ontwikkeling van de drank zijn gemaakt. Het is daarom raadzaam om de productetiketten te raadplegen in plaats van uit te gaan van één algemeen geldend getal.

Soort drank	Een veelvoorkomende zorg	Belangrijke kanttekening
Gewone frisdrank	Bevat veel toegevoegde suiker en is gemakkelijk snel op te eten	Het suiker- en caloriegehalte varieert per merk en portiegrootte
Gezoete thee in flessen	Kan evenveel suiker bevatten als frisdrank	Ongesuikerde thee is een ander product
Energiedrank	Kan toegevoegde suiker combineren met een aanzienlijke hoeveelheid cafeïne	Het cafeïnegehalte varieert sterk
Sportdrank	Bevat doorgaans suiker en elektrolyten	Het kan nuttig zijn bij langdurige, intensieve inspanning, maar is vaak niet nodig voor de dagelijkse vochtinname
Gezoete koffiedrank	Kan suiker, siropen, room en cafeïne bevatten	Sommige grote drankjes bevatten meerdere porties
Honderd procent vruchtensap	Bevat vrije suikers en vult minder goed dan heel fruit	Het levert ook enkele voedingsstoffen en mag niet worden beschouwd als hetzelfde als frisdrank
Smoothie	Kan een hoge concentratie aan fruitsuikers en calorieën bevatten	De ingrediënten en de portiegrootte lopen sterk uiteen

Wat zou in de plaats moeten komen van suikerhoudende dranken?

Water

Water is de meest betrouwbare standaardvervanger en voor de meeste mensen de beste gezonde drank voor dagelijkse hydratatie. Het bevat geen suiker of calorieën en draagt bij aan een normale hydratatie.

Mogelijkheden voor mensen die niet van gewoon water houden, zijn onder andere:

• bruisend water zonder toegevoegde suiker;
• water met de smaak van citrusvruchten, komkommer, munt of bessen;
• ongezoete thee;
• ongezoete koffie in gematigde hoeveelheden;
• gekoelde kruidenthee.

Het toevoegen van fruit voor de smaak maakt van water nog geen sap, tenzij het fruit wordt geperst, grondig wordt gemengd of er zoetstoffen aan worden toegevoegd.

Drankjes met weinig of geen calorieën

Drankjes met weinig of geen calorieën kunnen sommige volwassenen helpen om met suiker gezoete dranken te vervangen, vooral wanneer het alternatief anders zou zijn dat ze het suikerrijke product zouden blijven drinken.

Uit een systematische review van gerandomiseerde studies bleek dat het vervangen van suikerhoudende dranken door met caloriearme of calorievrije zoetstoffen gezoete dranken leidde tot een lichte verbetering van het lichaamsgewicht en bepaalde cardiometabole parameters, waarbij de effecten op middellange termijn grotendeels dezelfde richting vertoonden als bij vervanging door water.

Dit betekent niet dat lightdrankjes noodzakelijk zijn of dat onbeperkte consumptie ideaal is. Water en ongezoete dranken blijven de juiste standaardkeuze. De zinvolle vergelijking is vaak niet „lightdrankje versus het perfecte dieet”, maar „lightdrankje versus de suikerhoudende drank die het vervangt”.

Vruchtensap

Honderd procent sap is qua voedingswaarde niet hetzelfde als frisdrank, maar je moet er toch op letten dat je het in de juiste porties drinkt. Hele vruchten geven meestal een voller gevoel omdat ze hun natuurlijke structuur en vezels behouden.

Sap mag niet als belangrijkste bron van vochtinname worden gebruikt.

Sportdranken

De meeste mensen hebben geen sportdrank nodig voor gewone dagelijkse activiteiten of korte, matige trainingssessies.

Ze kunnen nuttig zijn in bepaalde situaties waarbij sprake is van langdurige, intensieve inspanning, hevig zweten, blootstelling aan hitte of een specifiek medisch of sportvoedingsplan. Of ze nodig zijn, hangt af van de duur en intensiteit van de inspanning, de omgevingsomstandigheden, het vochtverlies door zweten en de individuele sporter.

Een praktisch plan voor 30 dagen

1. Bepaal welke dranken je gaat veranderen.
   Houd een aantal dagen bij wat je normaal gesproken drinkt, inclusief portiegroottes, suiker, calorieën en cafeïne.
2. Kies van tevoren alternatieven.
   Zorg dat je thuis, op het werk en onderweg altijd water, bruisend water of ongezoete dranken bij de hand hebt.
3. Maak een onderscheid tussen het minderen van suiker en het minderen van cafeïne.
   Als je gebruikelijke drank cafeïne bevat, beslis dan of je beide stoffen wilt minderen of alleen de suiker wilt schrappen.
4. Probeer je calorieën niet op een andere manier binnen te krijgen.
   Als je frisdrank vervangt door gezoet sap, grote smoothies, gezoete koffie of alcohol, kan dat een groot deel van de verwachte caloriebeperking tenietdoen.
5. Houd slechts een paar relevante uitkomsten bij.
   Nuttige opties zijn onder meer de inname van dranken, het wekelijkse gemiddelde gewicht, de slaapduur, gevoelige tanden, bloedglucosewaarden of het subjectieve energieniveau.
6. Maak je niet te veel zorgen over dagelijkse schommelingen.
   Een enkele hoge glucosewaarde, een slechte nachtrust, hoofdpijn of een schommeling op de weegschaal duidt nog niet op een trend.
7. Ga na een onderbreking bij de eerstvolgende gelegenheid verder.
   Eén suikerhoudende drank maakt de rest van het experiment niet ongedaan en het is niet nodig om tot de volgende week te wachten om verder te gaan.

Welke resultaten zijn realistisch?

Na 30 dagen kan iemand het volgende opmerken:

• een aanzienlijke vermindering van de inname van toegevoegde suikers;
• minder gevallen waarin de tanden worden blootgesteld aan suiker en zuur;
• een lagere calorie-inname uit dranken;
• minder glucosepieken na het drinken;
• een kleine verandering in gewicht;
• beter slapen als ook de cafeïne-inname aan het eind van de dag zou worden verminderd;
• meer bewustzijn van prikkels die tot gewoonte- of emotioneel drinkgedrag leiden.

Men mag niet verwachten dat:

• gegarandeerd gewichtsverlies;
• een algemeen ontwenningssyndroom;
• een voorspelbare reeks wekelijkse veranderingen;
• herstel van bestaande holtes;
• gegarandeerde genezing van acne;
• een remedie tegen depressie, diabetes, leververvetting of hart- en vaatziekten;
• “ontgifting” van het lichaam.

Veelgestelde vragen

Zal ik zeker afvallen?

Nee. Afvallen is waarschijnlijker als suikerhoudende dranken voorheen een aanzienlijk aantal calorieën leverden en die calorieën niet elders worden vervangen. De gemiddelde effecten in onderzoeken zijn over het algemeen bescheiden.

Zal mijn bloedsuikerspiegel meteen verbeteren?

De bloedglucosewaarden na het drinken kunnen snel veranderen. Indicatoren voor de langere termijn, zoals A1C, vergen meer tijd en worden beïnvloed door het totale voedingspatroon, het medicatiegebruik, de lichaamsbeweging en de gezondheidstoestand van de persoon.

Is vruchtensap net zo ongezond als frisdrank?

Nee. Honderd procent vruchtensap en frisdrank zijn qua voedingswaarde niet hetzelfde. Vruchtensap kan vitamines en plantaardige stoffen leveren, terwijl frisdrank dat over het algemeen niet doet. Beide kunnen echter snel vrije suikers afgeven, en een heel stuk fruit geeft doorgaans meer een verzadigd gevoel. Vruchtensap kan het beste in beperkte hoeveelheden worden gedronken in plaats van als hoofddrank te worden gebruikt.

Is hoofdpijn normaal?

Deze symptomen kunnen optreden, vooral wanneer iemand plotseling stopt met het gebruik van cafeïne. Hoofdpijn moet niet automatisch worden toegeschreven aan ‘suikerontwenning’. Ook uitdroging, slecht slapen, ziekte, migraine en andere oorzaken moeten in overweging worden genomen.

Zijn lightdrankjes veilig om als vervanging te gebruiken?

Voor veel volwassenen kan een drankje met weinig of geen calorieën een praktisch alternatief zijn voor een suikerhoudende drank. Uit gerandomiseerde onderzoeken blijkt over het algemeen dat er slechts kleine voordelen of neutrale effecten zijn wanneer deze dranken suikerhoudende dranken vervangen. Water en ongezoete dranken blijven goede standaardkeuzes.

Heb ik na het sporten een sportdrank nodig?

Meestal niet na korte of matige inspanning. Sportdranken kunnen nuttig zijn tijdens langdurige, intensieve inspanning of in situaties waarbij sprake is van aanzienlijk zweet- en elektrolytenverlies.

Moeten kinderen dezelfde 30-daagse uitdaging aangaan?

Het beperken van de consumptie van met suiker gezoete dranken sluit over het algemeen aan bij de aanbevelingen op het gebied van de volksgezondheid voor kinderen, maar bij de voeding van kinderen moet de nadruk liggen op gezonde gewoontes voor de lange termijn, in plaats van op beperkende uitdagingen of boodschappen die gericht zijn op het gewicht. Ouders moeten een kinderarts raadplegen wanneer een kind diabetes heeft, achterblijft in de groei, voedingsproblemen heeft, een eetstoornis heeft of een andere medische aandoening.

Wanneer moet je medisch advies inwinnen?

Raadpleeg een geschikte zorgverlener vóór of tijdens een ingrijpende verandering in uw voedingspatroon als u:

• insuline of medicijnen gebruiken die hypoglykemie kunnen veroorzaken;
• herhaaldelijk lage bloedglucosewaarden hebben;
• een nier-, hart- of endocriene aandoening hebben die van invloed is op de vocht- of elektrolytenbehoefte;
• zwanger zijn en diabetes hebben of last hebben van ernstige misselijkheid;
• een eetstoornis hebben of in het verleden restrictief eetgedrag hebben vertoond;
• blijvende of ernstige symptomen krijgen na een verandering in uw inname.

Bij acute symptomen zoals verwardheid, flauwvallen, ernstige zwakte, pijn op de borst, aanhoudend braken of tekenen van ernstige hypoglykemie is onmiddellijke medische hulp nodig.

Conclusie

Een pauze van 30 dagen zonder met suiker gezoete dranken kan een nuttig gedragsexperiment zijn. De duidelijkste voordelen komen voort uit het verminderen van toegevoegde suiker, de calorie-inname en herhaalde blootstelling van het gebit — op voorwaarde dat de dranken worden vervangen door water of andere geschikte alternatieven, in plaats van door een gelijkwaardig aantal calorieën uit een andere bron.

De verwachte effecten zijn bescheiden en verschillen per persoon. Er vindt geen algemene wekelijkse verandering plaats, en het lichaam hoeft niet te ‘ontgiften’ van suiker. Het meest waardevolle resultaat is wellicht dat je leert welke dranken je regelmatig drinkt, welke onverwacht veel suiker bevatten en welke alternatieven ook na de eerste 30 dagen vol te houden zijn.

Belangrijkste bronnen

• Wereldgezondheidsorganisatie. Richtlijn: Suikerinname voor volwassenen en kinderen. 2015.
• Wereldgezondheidsorganisatie. Het terugdringen van de inname van vrije suikers bij volwassenen om het risico op niet-overdraagbare ziekten te verminderen.
• American Heart Association. Hoeveel suiker is te veel?
• Lane MM e.a. Met suiker gezoete dranken en negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid: een overzichtsstudie van meta-analyses van observationele studies. 2024.
• Nguyen M e.a. Consumptie van met suiker gezoete dranken en gewichtstoename bij kinderen en volwassenen: een systematische review en meta-analyse. 2023.
• Tobiassen PAS e.a. Het vervangen van met suiker gezoete dranken door calorievrije dranken: een systematische review van gerandomiseerde studies en een meta-analyse. Online gepubliceerd in 2023; tijdschriftnummer van 2024.
• McGlynn ND e.a. Verband tussen de consumptie van met caloriearme en calorievrije zoetstoffen gezoete dranken als vervanging voor met suiker gezoete dranken en het lichaamsgewicht en cardiometabole risico’s. 2022.